INTERNATIONAL ASSOCIATION OF ART CRITICS GREEK SECTION

Home page

DOSSIER AICA HELLAS

ΕΛΕΝΗ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ

Ελένη Παυλοπούλου, Αθηνά
Ελένη Παυλοπούλου, Siegfried
Ελένη Παυλοπούλου, Έρως και ψυχή

Ελένη Παυλοπούλου

Les Adieux, l' absence, le retour

Thanassis Fryssiras Gallery

17 Ιανουαρίου – 16 Φεβρουαρίου 2013

 

Με τίτλους κυρίως από την ποίηση της Κικής Δημουλά, η Ελένη Παυλοπούλου παρουσιάζει τη δουλειά της με τίτλο Les Adieux, l' absence, le retour, προσεγγίζοντας οικουμενικά και διαχρονικά θέματα.

 

Οραματιζόμενη έναν άνθρωπο που επιστρέφει στην αγνότητα και την αθωότητα, φτιάχνει έργα όπως τα Αθηνά, Siegfried και Έρως και Ψυχή, ενώνοντας το φυσικό περιβάλλον με το συμπαντικό και χρησιμοποιώντας αρχέτυπα σύμβολα της μυθολογίας. Η ίδια λέει: «Είμαστε ενίοτε Άρτεμις, ενίοτε Αθηνά, ενίοτε Αφροδίτη...». Και βάζει τις ηρωίδες της σε ένα περιβάλλον κοσμολογικό όπου φυτά και ζώα –εκτός του ότι τις αντιπροσωπεύουν– μετατρέπονται σε ένα άνοιγμα προς τον πνευματικό παράδεισο, προς την ευφορία και τη χαρά.

 

Όταν φτιάχνει τη σύγχρονη Αθηνά της, δίνει μεγάλο βάρος στο φόρεμα το οποίο φοράει. Το φόρεμα είναι ο θώρακάς της, η άμυνά της, η ασπίδα της απέναντι στο άλλο μισό. Είναι ταυτόχρονα και ο ρόλος πίσω από τον οποίο πολλές φορές κρυβόμαστε. «Τι συμβαίνει άραγε πίσω από το ρούχο;», μας κάνει να αναρωτηθούμε η καλλιτέχνιδα. Η γυναίκα αυτή βλέπει μέσα της; Γι’ αυτό και η κουκουβάγια, δίπλα της, σε μεγάλη κλίμακα, σα σύμβολο σοφίας. Εκπροσωπεί άραγε ακόμη η Αθηνά τη διάνοια; Η χρυσή αύρα γύρω της και το περιβάλλον από fractals (επαναλαμβανόμενα κατακερματισμένα γεωμετρικά ή ανθοφόρα μοτίβα που προσδίδουν στα έργα μια πνευματικότητα), δεν είναι παρά το σύμπαν που μας περιέχει. Το χρυσό χρώμα, που χρησιμοποιεί η καλλιτέχνιδα, παραπέμπει στους βυζαντινούς καλλιτέχνες, αλλά και στη χρυσή γενιά του Ησίοδου, στους πρώτους δηλαδή ανθρώπους που φτιάχτηκαν από τους Θεούς, για να ζουν ευτυχισμένοι, με την ψυχή απείραχτη.

 

Τα έργα Siegfried και Έρως και Ψυχή συνδέονται μεταξύ τους, όσον αφορά στο πέρασμα προς την άλλη πλευρά, προς τη δημιουργία και τη συνεχόμενη ροή. Το πρώτο έργο εξυμνεί τον έρωτα, ως πηγή δημιουργίας και αθανασίας. Ο τίτλος προέρχεται από την ομώνυμη όπερα του Wagner, όπου ο ήρωας, μετά από πολλές δοκιμασίες, αφυπνίζει την Brunhilde, που είναι κοιμωμένη. Εκείνη, με το άγγιγμά του, ξαναγεννιέται. Ο άντρας στο έργο στέκει μπροστά μας γυμνός, με τα χέρια ανοιχτά προς το μέρος της γυναίκας. Στην ουσία, είναι ψυχικά γυμνός, έτοιμος να προσφέρει και να πάρει. Η γυναίκα, μισόγυμνη, είναι έτοιμη να δοθεί. Είναι ακριβώς στο σημείο όπου σπάει τα δεσμά της για να προσεγγίσει το άλλο της μισό. Με έμφαση στη λεπτομερή απεικόνιση χεριών, η Ελένη Παυλοπούλου θέλει να μεταφέρει στον θεατή το άνοιγμα προς την ετερότητα και τη διαφορετικότητα.

 

Στο έργο Έρως και Ψυχή, πεταλούδες και πουλιά συναντούν το χέρι-φτερούγα. Η πτήση τους είναι και το μετείκασμα των χεριών. Τα μουσικά όργανα παραπέμπουν στη μουσική του σύμπαντος και τα πουλιά είναι αγγελιοφόροι εσωτερικών απελευθερωτικών μηνυμάτων. Οι παράλληλοι κόσμοι είναι εκεί για να μας μεταφέρουν μια συμπαντική διάσταση όπου το καλό, το αγαθό, το αθώο, η χαρά του ερωτισμού και της επαφής βρίσκουν καταφύγιο. Όσο για τα ζώα, αντιπροσωπεύουν την αγνότητα και παράλληλα είναι ψυχικά αρχέτυπα: είναι οι εξημερωμένες δυνάμεις που υπάρχουν μέσα μας.

 

Η Ελένη Παυλοπούλου πιστεύει στην υπέρβαση και την καθαρότητα των πραγμάτων. Απενεχοποιώντας τον ερωτισμό, αγγίζει έναν πνευματικό παράδεισο. Φτιάχνει ψυχικές σκηνές που πηγάζουν από το συλλογικό ασυνείδητο. Οι συνθέσεις της είναι ποιητικές και διαθέτουν μια μουσικότητα. Τα έργα της περιέχουν μυστήριο, ρομαντισμό, ζωντάνια, πνευματικότητα. Πρόκειται για μια ανθρωποκεντρική ζωγραφική γεμάτη σύμβολα. Με μούσες της τη γυναίκα και τη φύση, μας οδηγεί σε αρχέγονες συμπαντικές τελετουργίες, ενώ με τη μεταφυσική της διάθεση, συνεπαίρνει τον θεατή και τον ταξιδεύει στο ασυνείδητο και στο όνειρο.

 

(Η έκθεση Les Adieux, l' absence, le retour μεταφέρθηκε στην γκαλερί Pinelo στην Κωνσταντινούπολη.)

 

Ήρα Παπαποστόλου